Trí thông minh Nội tâm: Khám phá khả năng tự nhận thức và phát triển cá nhân
Có phải bạn nhỏ nào cũng cần rèn luyện trí thông minh nội tâm? Loại trí thông minh này có giúp các em tăng cường khả năng quản lý cảm xúc – một trong những kỹ năng cần thiết để trở thành những cá nhân phát triển một cách toàn diện? Hãy cùng Trường Sydney tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé.
Cùng tìm hiểu trí thông minh nội tâm là gì
Trong một thế giới biến động không ngừng nơi con người thường chọn cách sống nhanh, sống vội và dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố bên ngoài, việc hướng con trẻ quay về những giá trị nội tại là vô cùng quan trọng. Giảm bớt thời gian sử dụng mạng xã hội, đọc nhiều sách, dành nhiều thời gian để phát triển bản thân, tham gia các khóa thiền định hay tiếp cận những chương trình giáo dục ưu tiên tính ứng dụng là những cách mà phần lớn phụ huynh lựa chọn để giúp các con phát triển khả năng cảm lý cảm xúc.
Bên cạnh đó, nhiều phụ huynh cũng tìm hiểu về một trong những trí thông minh của Howard Gardner mà trước đây ít nhận được sự quan tâm – đó là trí thông minh nội tâm (Intrapersonal Intelligence).
Xem thêm: Thuyết đa trí tuệ là gì? Tìm hiểu 8 loại trí thông minh theo Howard Gardner
Vậy trí thông minh nội tâm là gì?
Là một trong tám loại trí thông minh của Thuyết đa trí tuệ, trí thông minh nội tâm phản ánh năng lực của con người đối với một khía cạnh bất kỳ. Nói một cách dễ hiểu, đó là khả năng chúng ta quản lý bản thân, thấu hiểu những giá trị nội tại và biết cách nâng cao chất lượng sức khỏe tinh thần để có một cuộc sống hạnh phúc và trọn vẹn hơn. Nghe thì có vẻ lớn lao nhưng thực chất, trí thông minh nội tâm có thể biểu hiện qua khả năng tự lập, khả năng quản lý cảm xúc và khả năng mà một người hạn chế tối đa những tác động của bên ngoài.
Ở thời điểm mà người lớn đã hiểu rõ hơn về vai trò quan trọng của sức khỏe tinh thần cũng như sức mạnh nội tâm, trí thông minh này càng được nghiên cứu và chú trọng hơn, đặc biệt là đối với các bạn nhỏ. Người ta tin rằng một bạn nhỏ có nền tảng tinh thần tốt sẽ trở thành những cá nhân hạnh phúc trong tương lai. Điều này cũng được tìm thấy trong triết lý giáo dục của Trường Sydney – một trong những ngôi trường lấy mô hình giáo dục hạnh phúc là kim chỉ nam để giảng dạy.
Điểm mạnh và điểm yếu của trí thông minh nội tâm
Khi sở hữu một trong những trí thông minh quan trọng này, một số bạn nhỏ sẽ có những biểu hiện rất rõ như:
- Nhận thức được những ưu điểm và nhược điểm của bản thân
- Ít bị tác động bởi những ý kiến hay tác động từ bên ngoài
- Luôn tự tin vào bản thân và dám nêu lên ý kiến trước đám đông
- Có tinh thần tự lập, ít bị dựa dẫm vào người khác, đặc biệt là ba mẹ
- Chủ động trong những việc mà bản thân có quyền kiểm soát
- Thích dành thời gian suy ngẫm và thường xuyên xem xét bản thân
- Có mục tiêu và động lực rõ ràng, biết cách lập kế hoạch để đạt mục tiêu
Câu hỏi đặt ra ở đây là liệu con có dễ mắc các bệnh về tâm lý khi sở hữu trí thông minh nội tâm hay không và điểm yếu của trí thông minh này là gì?
Đầu tiên, ba mẹ cần phân biệt rõ giữa các bệnh tâm lý và trí thông minh nội tâm. Các bệnh tâm lý là những rối loạn và gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tinh thần, trong khi đó trí thông minh nội tâm lại là năng lực, giúp trẻ phát triển cá nhân. Dưới đây là bảng so sánh mà Trường Sydney đã tổng hợp được:
| Tiêu chí | Bệnh tâm lý | Trí thông minh nội tâm |
| Định nghĩa | Những rối loạn ảnh hưởng đến cảm xúc, suy nghĩ, hành vi (ví dụ: trầm cảm, lo âu, rối loạn lưỡng cực,…) | Khả năng hiểu chính bản thân một cách sâu sắc, biết rõ cảm xúc, động lực, mục tiêu và điểm mạnh – yếu của mình |
| Nguồn gốc | Có thể do di truyền, ảnh hưởng của môi trường, sang chấn, mất cân bằng sinh học | Là một dạng trí thông minh trong thuyết đa trí tuệ của Howard Gardner |
| Ảnh hưởng | Gây trở ngại cho đời sống hằng ngày, học tập, công việc | Giúp cá nhân ra quyết định tốt, tự định hướng, phát triển bản thân |
| Biểu hiện | Cảm thấy buồn bã, mất động lực, lo âu quá mức, khó ngủ, thay đổi hành vi, suy nghĩ tiêu cực thường xuyên… | Thích suy ngẫm, viết nhật ký, có thể ở một mình lâu mà không thấy cô đơn, tự đánh giá và điều chỉnh hành vi, cảm xúc |
Viết nhật ký là một trong những thói quen thường gặp của hai dạng này; tuy nhiên, đối với trẻ có dấu hiệu mắc các chứng tâm lý, trẻ sẽ có xu hướng chia sẻ những cảm xúc tiêu cực, chỉ trích bản thân và người khác cũng như bị ám ảnh bởi một vấn đề nào đấy. Ngược lại, đối với trẻ có xu hướng phát triển trí thông minh nội tâm, các em sẽ chia sẻ những điều mà bản thân chiêm nghiệm được trong cuộc sống, những bài học hay kinh nghiệm được rút ra từ một trải nghiệm, những cách cân bằng cảm xúc, một tình huống và hướng giải quyết cũng như cách để bản thân phát triển hơn.
Xem thêm: Trí thông minh Tự nhiên: Sức mạnh của việc kết nối với thiên nhiên
Điểm yếu của trí thông minh nội tâm là gì? Tuy có ảnh hưởng là vậy, nhưng trí thông minh này cũng khiến trẻ gặp phải một số dấu hiệu như:
- Trẻ sống tình cảm và dễ nhạy cảm với những điều xung quanh
- Chịu ảnh hưởng bởi sự thay đổi của cảm xúc nên tâm trạng dễ thất thường
- Sự nghi ngờ hay hoài nghi dễ bị khuếch đại hơn bình thường
- Có cái tôi khá lớn nên sẽ khó để người khác làm việc cùng
Làm thế nào để trẻ trau dồi khả năng quản lý cảm xúc
Khuyến khích trẻ học cách để hiểu chính mình sẽ là cách để trẻ phát triển trí thông minh nội tâm tốt nhất thay vì bắt trẻ “vui lên” hay “tỏ ra ngoan ngoãn”. Dưới đây là một số cách để trẻ trau dồi khả năng quản lý cảm xúc:
- Đặt tên cho cảm xúc: Thay vì chối bỏ những cảm xúc tiêu cực và khuyến khích những cảm xúc tích cực, ba mẹ hãy dạy trẻ tất cả những cảm xúc và những biểu hiện của chúng. Khi đã có đủ kiến thức, bộ não của trẻ sẽ dễ dàng “xử lý” tình huống khi gặp phải những cảm xúc đó.
- Viết hoặc vẽ cảm xúc: Viết nhật ký, vẽ tranh hay kể chuyện là những cách giúp trẻ nhìn nhận vào những cảm xúc của bản thân và học cách chia sẻ nó bằng nhiều hình thức khác nhau.
- Phát triển khả năng ra quyết định tự tin: Hãy cho phép trẻ được tự chủ trong việc quyết định những vấn đề nằm trong tầm kiểm soát. Đừng sợ trẻ sẽ đưa ra những quyết định chưa chính xác, bởi đó là lựa chọn mà trẻ có thể nghĩ đến ở độ tuổi đó. Sau đó, thay vì phán xét, hãy cùng trẻ phân tích lại tình huống và đưa ra những cách xử lý khác để giúp trẻ có nhiều góc nhìn đa dạng hơn.
- Tự suy ngẫm: Đây là thói quen giúp trẻ đi sâu vào tiềm thức của bản thân để hiểu bản thân đã có những hành động và cảm xúc như thế nào, nó ảnh hưởng ra sao với bản thân và những người xung quanh. Đặc biệt, hãy xây dựng một không gian yên tĩnh để việc tự suy ngẫm của trẻ có hiệu quả hơn.
- Nuôi dưỡng thái độ tự chấp nhận: Chấp nhận bản thân và những người xung quanh là cách để trẻ phát triển trí thông minh nội tâm. Mỗi người là một cá thể mang bản sắc riêng và ai cũng cần được tôn trọng. Hiểu được điều đó, trẻ sẽ cảm thấy yêu bản thân hơn và không có xu hướng chối bỏ bản thân hay những người xung quanh.
- Tiếp cận các chương trình giáo dục hạnh phúc: Các mô hình trường học hạnh phúc sẽ là một chất xúc tác hiệu quả giúp trẻ rèn luyện khả năng quản lý cảm xúc từ nhỏ. Ở Trường Sydney – ngôi trường theo mô hình giáo dục hạnh phúc – các em học sinh được tiếp cận chương trình Giáo dục Cảm xúc Xã hội (SEL) cùng chương trình well-being, khuyến khích học sinh trau dồi sức khỏe tinh thần và rèn luyện sức khỏe thể chất bên cạnh các chương trình học thuật vượt trội.
Xem thêm: Trí tuệ cảm xúc là gì? Khám phá bí quyết thành công và hạnh phúc
Ba mẹ hãy liên hệ hotline 0988 966 688 hoặc Facebook để được tư vấn thêm về chương trình học dành cho học sinh Tiểu học và Trung học.
Trẻ có trí thông minh nội tâm thường rất nhạy bén với cảm xúc và suy nghĩ của chính mình. Do đó, việc giúp trẻ có khả năng quản lý cảm xúc cũng như hiểu cách để phát triển trí thông minh này sẽ cần sự đồng hành của gia đình và nhà trường.
ĐĂNG KÝ TƯ VẤN
Liên hệ với SISS để được giải đáp các thắc mắc về Chương trình đào tạo và tư vấn tuyển sinh.
